Czy wariograf wykrywa kłamstwo? Co naprawdę mierzy poligraf?
Przeczytaj
Spis treści
Wariograf często przedstawiany jest jako urządzenie, które potrafi jednoznacznie wskazać, czy ktoś mówi prawdę. Rzeczywistość jest bardziej złożona. Poligraf rejestruje określone reakcje fizjologiczne organizmu, a ich analiza wymaga odpowiednio przygotowanej procedury i wiedzy eksperta.
Najważniejszy mit warto wyjaśnić już na początku.
Poligraf nie posiada funkcji, która pozwala urządzeniu „rozpoznać kłamstwo”. Aparatura rejestruje reakcje fizjologiczne pojawiające się podczas odpowiedzi na określone pytania.
Dlatego bardziej precyzyjne jest mówienie o badaniu poligraficznym niż o „maszynie wykrywającej kłamstwa”.
To właśnie ekspert analizuje zarejestrowane dane w kontekście zastosowanej procedury i określonego celu badania.
Co to oznacza w praktyce?
Badanie nie sprowadza się do założenia czujników i zadania kilku pytań.
Cały proces obejmuje między innymi:
Podczas badania aparatura rejestruje określone zmiany fizjologiczne organizmu.
Podczas badania aparatura rejestruje określone zmiany fizjologiczne organizmu. W zależności od zastosowanego urządzenia i procedury mogą być rejestrowane między innymi parametry związane z:
Aktywnością układu oddechowego
Zmiany w sposobie oddychania są jednym z elementów rejestrowanych podczas badania.
Aktywnością układu krążenia
Poligraf może rejestrować parametry związane z reakcjami układu sercowo-naczyniowego.
Przewodnictwem skóry
Rejestrowane są również zmiany związane z aktywnością gruczołów potowych.
Kradzieże i konflikty prywatne
Badania dotyczące konkretnych zdarzeń, których przebieg lub okoliczności pozostają niewyjaśnione.
Wyniki tych pomiarów tworzą zapis, który następnie jest analizowany przez eksperta.
Badanie rozpoczyna się jeszcze zanim osoba badana usiądzie przy aparaturze.
Konsultacja
Ekspert poznaje kontekst badania i określa jego cel.
Przygotowanie pytań
Pytania muszą być odpowiednio przygotowane i odnosić się do konkretnego przedmiotu badania.
Badanie
Osoba badana zostaje podłączona do aparatury rejestrującej określone reakcje fizjologiczne.
Analiza
Po zakończeniu badania ekspert analizuje uzyskane dane.
Wnioski
Na podstawie przeprowadzonej procedury przygotowywane są odpowiednie wnioski i dokumentacja.
Dlatego badanie poligraficzne jest procesem, a nie pojedynczym pomiarem.
Jednym z najważniejszych elementów badania jest właściwe określenie jego przedmiotu.
Nie każde pytanie nadaje się do zastosowania w badaniu poligraficznym.
Pytania powinny być:
Przykładowo, bardzo ogólne pytanie:
„Czy jesteś uczciwą osobą?”
nie pozwala precyzyjnie określić, jakiego konkretnego zdarzenia dotyczy badanie.
Dlatego w profesjonalnym badaniu zakres pytań przygotowywany jest indywidualnie.
Każda sprawa jest inna. Jeśli zastanawiasz się, czy badanie poligraficzne może być odpowiednim rozwiązaniem w Twojej sytuacji, skonsultuj ją bezpośrednio z ekspertem.
To jedno z najczęstszych pytań osób, które pierwszy raz mają kontakt z poligrafem.
Stres związany z badaniem jest czymś naturalnym.
Sama obecność w gabinecie, świadomość uczestniczenia w badaniu czy obawa przed jego wynikiem mogą powodować napięcie.
Dlatego profesjonalne badanie nie powinno sprowadzać się do prostego założenia:
„Im bardziej ktoś się stresuje, tym bardziej kłamie”.
Reakcje fizjologiczne należy analizować w kontekście całej procedury, a nie pojedynczego objawu.